Literackie wehikuł. Poznajmy świat literatury w latach 60. XX wieku.





Biorąc pod lupę lata 60.XX wieku, można znaleźć dużo. Poświęcony czas to nie tylko zalążek wiedzy, ale także całkiem rekreacyjna zabawa. O ile lata 50.XX wieku. Nie okazały się dla literatury łaskawe, to w zamian lata 60 stały się początkiem małego "rozkwitu". Pomału ruszała machina literacka. Co z tego wyszło? Wyszło sporo! Nowe czasopisma, książki, o których nie miałam pojęcie, że istnieją. Autorzy znani, nieznani nowe formacje i wiele więcej. Zaczynam od początku.



Lata 60. XX wieku dla literatury polskiej, to walka z cenzurą. Narastająca fala cenzury z końca lat 50 ponownie dała się we znaki. Interwencja kontroli zmusiła część pisarzy do przełożenia daty druku. Narastająca presja równoważyła się ze wstrzymaniem publikacji. Masowo wydawano literaturę takich autorów jak: Safjan Zbigniew oraz Przymanowski Janusz. Pisarze tworzyli dzieła o tematyce kombatancko-wojennej.  Autorzy czytani zostali wyparci, a ich dzieła o tematyce PRL zostawały "wyciszone".  14 marca 1964 Antoni Słonimski złożył na ręce Józefa Cyrankiewicza List 34. List to protest przeciw cenzurze. Trudności szły swoim torem. Mimo wszystko literatura polska prężnie podążała do przodu. Druga połowa lat 60., to powstanie formacji "Nowa fala". 

                                       
                                           Poznajmy autorów w przedziale 1960-1969




Miron Białowszewski  
Czesław Miłosz
 Yasunari Kawabata
Samuel Beckett
Hanna Ożogowska 
Ryszard Kapuściński
Marc Blitztein
Aleksander Kamiński





Nagrody Nobla w dziedzinie literatury przyznano 108 razy. Nie wiem, czy wiecie, ale najmłodszym laureatem  w 1907 r.  został  Rudyard Kipiling. Poznajmy autorów nagrodzonych  w latach 1960-1969.

Zaczynamy!

1962 John Steinbeck - za „realistyczny i poetycki dar, połączony z subtelnym humorem i ostrym widzeniem spraw socjalnych”

1963 Jorgos Seferis - za „wybitne utwory liryczne, oddające pokłon światu starożytnych Hellenów”
1964 Jean-Paul Sartre za „bogatą w idee, przesiąkniętą duchem wolności i poszukiwaniami prawdy twórczość, mającą ogromny wpływ na nasze czasy”
1965 Michaił Szołochow za „siłę artystyczną i prawdziwość epopei o dońskim kozactwie w przełomowych dla Rosji czasach”
1966 Samuel Agnon za „głęboko oryginalną sztukę prozatorską, przenikniętą żydowskimi motywami ludowymi”
1966 Nelly Sachs  za „wybitne utwory liryczne i dramatyczne, analizujące los narodu żydowskiego”
1967 Miguel Ángel Asturias  za „wybitne osiągnięcia twórcze, u podłoża których leży zainteresowanie obyczajami i tradycją Indian Ameryki Łacińskiej”
1968 Yasunari Kawabata za „mistrzostwo pisarskie, które oddaje istotę japońskiej świadomości”
1969 Samuel Beckett  za to, że „w nowych dla dramatu i prozy formach ukazuje wzniosłość człowieka w jego skrajnym opuszczeniu

źródło danych wikipedia 




To były bajki. Proste, ilustrowane pozbawione napędzającej machiny marketingowej. Czytał tata i mama, a czasami dziadek. Były sowy i dzieci razem z rodzicami poszukiwali misia. Jedną z najbardziej znanych autorek była Danuta Gellnerowa- polska poetka bajek dla najmłodszych. Poznajmy bajki autorki:



W 1960 r. ukazało się czwarte wydanie książki "Opowieści starej sowy"















"Balony Jacka" wydanie szóste z 1962 r.









"Gdzie jesteś, misiu?" 1965 r.









Drugą znaną autorką książek i wierszy dla najmłodszych czytelników z lat 60. XX w. jest Joanna Papuzińska. Bajki autorki do dziś cieszą się wielką popularnością. Bajko autorki to:


"Nasza mama czarodziejka" 1968 r.













"Śniegowa przygoda" 1969 r.






Do najbardziej znanych powieści z lat 60. XX w. należą wszystkim znane powieści fantasy.
Charlie i fabryka czekolady oraz Władca Pierścieni.  W przypadku pierwszej powieści: wydana w 1964 roku w Wielkiej Brytanii. Natomiast druga wymieniona powieść była pisana aż 12 lat! Wydana w 1955-1956  w Polsce ukazała się w 1961-1963.


Powieści w skrzyni leżące. Okurzone z podartymi okładkami. Starocie! Powieści, które czytali rodzice, a my młodzi nie wiemy, że takie tytuły istnieją. Chyba, że wiecie :) Kiedyś były na pólkach, a takie tytuły!


  • "Tropy wiodą przez prerię" - autorstwa polskiego pisarza Wiesława Wernica z 1965



Powieść przygodowa o akcji, która dzieje się na Dzikim Zachodzie.  Karol Gordon główna postać powieści, wyrusza na kanadyjskie prerie. Przypadkowo spotyka razem ze swoim przyjacielem ślady plemienia Czarnych Stóp. To spotkanie przyniesie wiele zagadek...








  • "Znak żółwia" - powieść napisana przez Eugeniusza Pauksztę w 1961




Powieść przygodowa z wątkiem kryminalnym. Powieść przeznaczona dla starszej młodzieży. Bohaterowie powieści Roman Solecki oraz Heniek Kubiak, podróżują i trafiają do wioski w okolicach Bledzewa. Zostają
w życie małej społeczności.








  • "Witajcie w ciężkich czasach"  - powieść autorstwa E.L Doctorowa z 1960


Fabuła powieści toczy się w Meksyku. Pewnego dnia w mieście pojawia się bandyta, który terroryzuje miejscową społeczność. Zły i okrutny na swojej drodze spotyka prostytutkę, która stawia czoła oprawcy.Co z tego wyjdzie? Nie wiem. Sama jestem ciekawa tej książki!







Na koniec nie mogę wspomnieć o miesięcznikach, kwartalnikach i dwutygodnikach! Czyli gazety... Osobiście uwielbiam kwartalnik Książki, pismo kulturalne Fragile oraz magazyn literacko-kryminalny Pocisk. Uwielbiam! Najbardziej znanymi i kupowanymi "gazetami" społeczno-kulturalnymi w latach 60.XX w. były:

Odra - miesięcznik powstał w 1961 roku. Miesięcznik docelowo związany z Dolnym Śląskiem. Czesław Miłosz, Kazimierz Moczarski, Wacław Grabowski, to jedni w wielu, którzy publikowali na łamach miesięcznika Odra.
           Kultura - tygodnik społeczno-literacki, powstał w  1963-1981,

           Poezja - 1965 ukazał się pierwszy numer miesięcznika Poezja.


Szybki rzut na najważniejsze wydarzenia i już kończymy!


  • 1969 - w Kielcach odbył się Ogólnopolski Zjazd Młodych Pisarzy
  • 1968 - rozpad poznańskiej grupy poetyckiej, która nazywała się Próby - założona w 1964
  • 1963-  ukazał się pierwszy przekład "Lalki" na język łotewski
  • 1962-  pierwsza publikacja "Lalki" w Paryżu w języku francuskim oraz w 1962 wydano pierwszy tom Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN
Koniec! miłego tygodnia :)

 
         



















18 komentarzy:

  1. Podoba mi się ten Twój nowy cykl :D czy coś cyklo-podobnego :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Z listy noblistów znam tylko dwóch, a z "książek mało znanych" nie znam nic! - chyba to nie moje lata ;)

    OdpowiedzUsuń
  3. W mamy i taty biblioteczce znajdę wiele książek z tego okresu, ale jakoś specjalnie nie sięgnęłam po żadną... :( Za to okładkę książki ,,WItajcie w ciężkich czasach" mam na swojej półce! Nie pamiętam czy ją czytałam, chyba nie, ale teraz nabrałam na nią ochoty!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. nawet nie wiesz, jak bym chciała przeczytać "Witajcie w ciężkich czasach" :)

      Usuń
  4. Interesująca tematyka. Widzę, że mam pewne zaległości, jeśli chodzi o znajomość literatury i samych pisarzy :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Uwielbiam klimat tworzony przez Steinbecka, muszę niedługo wrócić do jego twórczości :) Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  6. Ojj niewielu z nich znam lub kojarzę :) Nie przepadam za literaturą nieco starszą.
    Justyna z livingbooksx.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
  7. Nie kojarzę żadnej z powyższych książek. Namiętnie czytam dopiero od niedawna i wolę nowsze powieści.

    OdpowiedzUsuń
  8. Kojarzę jakieś wiersze Mirona, ale czytałam je jedynie do matury. Potem nie interesowałam się tą tematyką. Świetna seria postów :)
    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ach do matury wszyscy czytają, a później .... znam ten syndrom. Dziekuję

      Usuń
  9. Podziwiam Cię za ogrom pracy jaki włożyłaś w stworzenie tego posta!
    Buziaki, Lunatyczka

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję, że tu zaglądacie i zostawiacie komentarze :)

Copyright © 2014 Książkowa czarno_biała em , Blogger